ايل قشقايي

سازمان ايل قشقايي از فرد تا ايل به ترتيب زير است : نفر ، خانوار ، ايشوم ، تيره ، طايفه و ايل
هرطايفه از چنديد تيره و هر تيره از چندين ايشوم و هر ايشوم از چنديد خانوار تشكيل شده است .
در سازمان کنونی، هر خانوار یک سرپرست و هر ایشوم که از چند چادر گرد هم که در آن چند خانوار زندگی میکنند تشکیل میشود.
قشقايي ها سه تا چهار ماه از سال را كوچ ميكنند و بقيه سال را در ييلاق و قشلاق بسر ميگذرانند و به دامداري و گله داري مشغولند . عده اي از آنها هم ده نشين شده و به كشاورزي و باغداري مشغول شده اند .

چادرهای ایلی را که "بوهون" خوانده میشود، از موی بز و به رنگ سیاه میبافند. این چادرها
به شکل مستطیل است و از چند بخش گوناگون: سقف، اطراف چادر، تیرکها، چند قطعه "کمَّج" یا "کمجِّه"، بندها، میخهای بلند چوبی، میخهای کوچک چوبی که به نام "شیش" خوانده میشود و لفاف یا "چیق" یا " نی چی" اطراف چادر تشکیل شده است. اطراف چادر نيز از جنس سقف و به رنگ سیاه بافته میشوند. پهنای آنها یک متر و درازای آن نامعین است و گاهی تا ده متر میرسد كه با میخهای کوچک چوبی "شیش" به سقف متصل میگردند. تیرکها و کمجها نگهدارنده سقف چادرند. سر تیرکها در زیر سقف، در سوراخ کمجها قرار میگیرد. شكل چادر در تابستان و زمستان فرق میکند. در زمستان بیشتر تیرکها در میان و سراسر چادر قرار میگیرند و سقف را به شکل مخروط درمیآورند تا هنگام ریزش باران، آب از لبه سقف و به زمین بریزد. پیرامون چادر نیز جوی کوچکی حفر میکنند که آب باران در آن جاری میشود ولی در تابستان و بهار تیرکها را در اطراف چادر قرار میدهند تا سقف صاف و هموار باشد. در تابستان چادر تنها در بخشی که اسباب خانه و رختخوابها قرار میگیرد دیوار دارد. در زمستان و پایان پائیز سه طرف چادرها پوشیده میشود و تنها راه ورود و خروج، یک ضلع پهنای چادر است. "نی چی"یا "چیق" حصیری است از زنی که از درون، دورادور بخش پایین چادر گذاشته شود تا چادر، از دید خارج، باران و سرما محفوظ بماند. باید دانست که بیشتر لوازم زندگی و خواربار و رختخواب و پوشاک و وسایل دیگر را در جوالها و خورجینها و خوابگاهها یا چمدانها میگذارند و آنها را در امتداد درازای چادر منظم و مرتب روی هم میچینند و گاهی یک جاجیم بزرگ منگوله دار و زیبا بر روی سراسر آنها میکشند .

پوشاک زنان قشقائی بسیار زیبا و جالب توجه است و عبارت است از: چهار یا پنج دامن چین دار که تنبان با زیر جامه نامیده میشود. تنبانها را روی هم میپوشند و هر کدام آنها از 8 تا 10متر پارچه دوخته مي شود. تنبانهای زیری از پارچههای ارزان مانند چیت گلدار و دامنهای رویی از پارچههای بهتر مانند مخمل یا زری و تور است و در پائین حاشیه یا تزئین دارد. پیراهن زنان تا ساق پا، یقه بسته و آستین بلند است و در دو طرف پائین چاک دارد که روی دامنها قرار میگیرد. در زمستان روی پیراهن آرخالق کوتاهی با آستین سنبوسهای میپوشند . روی سرشان چارقد تور یا زری سه گوش بزرگی سر میکنند و آن را با سنجاقی محکم زیر گلو میبندند و روی آن را از قسمت جلوی سر و بالای پیشانی دستمال میبندند و آن را از پشت سر گره میزنند و قسمت زیادی آن را از پشت آویزان میکنند. زیور دیگر زنان گلوبند زرین یا اشرفی همراه با دانههای میخک خوشبوست.